Ericaceeën

De heidefamilie bevat overwegend houtige soorten, vaak aangepast aan zure, voedselarme standplaatsen: Erica (dopheide), Calluna (struikheide), Vaccinium (bosbes, blauwe bes, cranberry), Rhododendron en vele andere. Deze groep planten lijkt in de loop van de evolutie buitengewoon succesvol te zijn geweest. Zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond worden hele vegetaties door heideachtigen gedomineerd. Dit succes wordt voor een deel toegeschreven aan een bepaald type mycorrhiza dat ze hebben ontwikkeld.

Ericaceeën hebben hun eigen soort mycorrhiza, de ericoïde mycorrhiza.

De fijne haarwotels van Ericaceeën zijn vrij simpel van opbouw. Ze missen een epidermis (opperhuid) met wortelharen en bestaan uit een enkelvoudige laag schorscellen en een centrale vaatbundel. De schimmelpartner groeit losjes in een spinnewebachtig laagje van hyfen over de wortel, penetreert de schorscellen en vult deze met een kluwen van bochtige hyfen. Dit vergroot het contactoppervlak tussen schimmel en plant voor de uitwisseling van suikers en nutriënten. Deze speciale structuren zijn verbonden met externe schimmeldraden die de omgevende bodem doorgronden. Het aantal daarvan ligt tussen 250 en 2000 per cm wortellengte. In totaal kan de biomassa van de schimmelpartner in de wortels oplopen tot 80%. In de zure, voedselarme heidebodems maken de schimmels het organisch gebonden stikstof en fosfaat voor de plant beschikbaar. Met behulp van enzymen kunnen zij zelfs lignine en tannine afbreken. Veel van deze schimmels zijn tot op heden niet geïdentificeerd, omdat ze geen vruchtlichamen of sporen vormen. Enkele bij naam bekende ericoïde mycorrhiza-schimmels zijn Hymenoscyphus (=Pezizella) ericae en Oidiodendron griseum uit de groep van de Ascomyceten (Zakjesswammen).

De ericoïde mycorrhiza wordt van groot belang geacht voor Ericaceeën op de natuurlijke standplaatsen, waar diverse vormen van stress kunnen optreden, onder andere de lage beschikbaarheid van stikstof en andere voedingsstoffen. Maar ook in cultuur kunnen Ericaceeën baat hebben bij de juiste mycorrhiza’s.

Blauwe bes (Vaccinium corymbosum)
Blauwe bes heeft baat bij heidemycorrhiza

Cranberry (Vaccinium macrocarpon)
Betere Cranberry stekken met mycorrrhiza en chitosan

Rhododendron / Azalea
Ericoïde mycorrhiza’s bij rododendron stekken
Rododendronwortels weerbaar door mycorrhiza
Betere kwaliteit rododendron met mycorrhiza